Pierwsza w Polsce próba translokacji rybołowa na Ziemi Lubuskiej
09.07.2026
Rybołów to jeden z najrzadszych i najbardziej zagrożonych gatunków ptaków drapieżnych Polski. Na przestrzeni ponad 30 lat liczebność krajowej populacji lęgowej tego gatunku oscylowała w przedziale od 25 do 54 par, osiągając skrajnie niski stan liczebności na początku lat 90., a także w latach 2003 - 2011. Ocenia się, że areał lęgowy rybołowa w Polsce stanowi około 1% powierzchni naszego kraju, a cała populacja skupiona jest w dwóch, oddalonych od siebie o ponad 200 km obszarach, tj. zachodniej część kraju, obejmującej woj. lubuskie, zachodniopomorskie i części wielkopolski oraz w północno-wschodniej części Polski w woj. warmińsko-mazurskim.
Wysoki status zagrożenia gatunku, niska liczebność oraz występowanie wielu zagrożeń powodują, że każdy osobnik rybołowa i każda para lęgowa tych ptaków są na wagę złota. W województwie lubuskim od kilkunastu lat wdrażana jest specjalna strategia ochrony tego gatunku, w ramach której są prowadzone liczne działania ochrony czynnej rybołowa, a także jest prowadzony jego monitoring oraz liczne działania informacyjno-edukacyjne. Strategia ta jest wdrażana przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w Gorzowie Wielkopolskim we współpracy z leśnikami, firmą energetyczną Enea Operator oraz członkami Komitetu Ochrony Orłów.
Pod koniec czerwca br. wydarzyła się niezwykle ciekawa sytuacja, bowiem na jednym z gniazd rybołowa położonym w województwie zachodniopomorskim na terenie Nadleśnictwa Barlinek, doszło do ataku jastrzębia na rybołowy. Atak zakończył się tragicznie w skutkach dla dorosłych ptaków i ich piskląt. Prawdopodobnie zginęła zarówno samica broniąca lęgu jak i jedno z piskląt. Chcąc ratować ostatnie dwa młode przed ponownym atakiem jastrzębia, leśnicy z Barlinka wspólnie z administracją RDOŚ w Gorzowie Wlkp. i w Szczecinie podjęli decyzję o przeniesieniu na odległość około 53 km w linii prostej piskląt do innego alternatywnego gniazda rybołowów na teren woj. lubuskiego. Akcja wejścia do gniazda i transportu piskląt przeprowadzona została przez profesjonalnych ornitologów z Komitetu Ochrony Orłów przy asyście Regionalnego Konserwatora Przyrody z Gorzowa Wlkp. oraz miejscowych leśników.
Jest to pierwsza próba translokacji tego gatunku w Polsce i jednocześnie pierwsza próba odchowania najwyższej liczby piskląt, bo aż 5 w jednym lęgu, przez jedną parę dorosłych ptaków. Co ważne, pierwsze obserwacje prowadzone przez służby RDOŚ w Gorzowie Wlkp. potwierdziły akceptację wszystkich piskląt przez dorosłe ptaki. Młode są bacznie pilnowane przez parę rodzicielską oraz regularnie karmione.
Para ptaków do których trafiły przenoszone pisklęta została staranie wyselekcjonowana przez RDOŚ w Gorzowie Wlkp. Jest to doświadczona para ptaków, które zajmują siedlisko bardzo dobrej jakości, a samo drzewo gniazdowe jest również wyposażone w specjalną opaskę anty-szopową. Daje to znaczące szanse na odchowanie wszystkich piskląt i ich szczęśliwe opuszczenie gniazda, a następnie usamodzielnienie się i podjęcie migracji na zimowiska do zachodniej Afryki.
Pomimo optymistycznych pierwszych obserwacji, służby RDOŚ w Gorzowie Wlkp. oraz leśnicy z Nadleśnictwa Międzyrzecz, systematycznie monitorują sytuację i w razie potrzeby będą podejmować dodatkowe działania ochronne. Dzięki szczególnemu zaangażowaniu leśników z Nadleśnictwa Barlinek i Międzyrzecz, służb ochrony przyrody RDOŚ w Gorzowie Wlkp. i w Szczecinie oraz ornitologów z Komitetu Ochrony Orłów, jest szansa na pierwszą udaną translokacje rybołowa w Polsce, co ma kluczowe znaczenia dla ochrony i zachowania tego skrajnie zagrożonego wyginięciem gatunku w Polsce.
