Pomorski Urząd Wojewódzki w Gdańsku

Czym jest handel ludźmi
•    jedna z najcięższych zbrodni - współczesna forma niewolnictwa
•    godzi w wolność, godność i podstawowe prawa człowieka
•    przestępstwo o charakterze globalnym

Skala zjawiska
•    ok. 2 miliony ofiar rocznie (1/3 to dzieci)
•    ogromne zyski: ok. 150 mld dolarów rocznie (praca przymusowa), ok. 30 mld euro z całego procederu
•    drugi najbardziej dochodowy biznes przestępczy (po narkotykach)

Kto jest najbardziej narażony
•    migranci
•    osoby ubogie i marginalizowane
•    dzieci bez opieki
•    kobiety i dziewczęta: stanowią ok. 60% ofiar, częściej doświadczają przemocy
•    obszary konfliktów = szczególne zagrożenie

Formy wykorzystania
•    wykorzystywanie seksualne (prostytucja, pornografia)
•    praca przymusowa (coraz częstsza!)
•    żebractwo
•    handel organami
•    handel dziećmi

Nowe formy
•    niewolnictwo domowe
•    zmuszanie do przestępstw
•    fikcyjne małżeństwa
•    wyłudzanie kredytów i świadczeń

Rola Pomorskiego zespołu do spraw przeciwdziałania handlowi ludźmi
•    działania prewencyjne
•    wsparcie i reintegracja ofiar
•    współpraca instytucji i organizacji
•    zwiększanie świadomości społecznej

Charakterystyka ofiar w UE
•    63,3% – kobiety i dziewczęta
•    rośnie udział mężczyzn i chłopców
•    13% – dzieci (szczególnie narażone wykorzystanie seksualne (także online), pracę przymusową, żebractwo)
•    64% – osoby spoza UE
•    28% – obywatele kraju zgłaszającego
•    7,8% – obywatele innych państw UE
•    najczęstsze kraje pochodzenia: Nigeria, Kolumbia, Maroko, Brazylia, Pakistan
•    wzrost ofiar z Ameryki Łacińskiej
•    spadek liczby ofiar z Ukrainy

Formy wykorzystania w UE
•    43,8% – wykorzystanie seksualne (najczęstsze)
•    35% – praca przymusowa (dynamiczny wzrost, generuje ok. 150 miliardów dolarów nielegalnych zysków rocznie)
•    20,2% – inne formy, m.in.: wyłudzanie świadczeń, przestępczość wymuszona, handel organami, żebractwo
Reakcja organów ścigania w UE
•    8 471 podejrzanych (+5%)
•    2 309 skazanych (+10,1%)
•    wzrost liczby skazań w 15 krajach UE

Czynniki ryzyka w UE
•    wojny i kryzysy (np. Ukraina, Sahel)
•    migracje i uchodźcy
•    trudności w identyfikacji ofiar
•    problem transgraniczny

Wnioski
•    wysoka i rosnąca skala zjawiska w UE
•    coraz większa złożoność i zmiana form przestępstwa
•    potrzeba współpracy międzynarodowej i nowych technologii

Polska (dane z ub.r.)
•    Policja: 11 postępowań, 17 przestępstw, 11 podejrzanych, 23 ofiary (w tym 5 dzieci),; 11 kobiet, 12 mężczyzn, 9 Polaków, 14 cudzoziemców; formy wykorzystania: 15 – praca przymusowa, 5 – wykorzystanie seksualne, 3 – inne
•    Straż Graniczna: 74 ofiary (cudzoziemcy), 19 kobiet, 55 mężczyzn; formy wykorzystania: 66 – praca przymusowa 2 – seksualne, 6 – inne; postępowania: 12 nowych spraw, 8 – praca przymusowa, 3 – żebractwo, 1 – seksualne
•    Prokuratura Krajowa: 316 ofiar, 4 dzieci; dominujące narodowości: Kolumbia – 103 osoby, Polska – 72 osoby; 26 postępowań karnych

W konferencji „Świadomość zagrożeń kluczem do bezpieczeństwa. Współpraca instytucjonalna na rzecz zapobiegania  i zwalczania przestępstwa handlu ludźmi w województwie pomorskim” obok członków zespołu, udział biorą m.in. Agnieszka Baranowska z zarządu województwa pomorskiego, kontradm. SG Andrzej Prokopski, komendant Morskiego Oddziału Straży Granicznej w Gdańsku, insp. Anna Kos, zastępca komendanta wojewódzkiego Policji w Gdańsku i Maciej Koziarski z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.