Leczenie raka płuca w Polsce: więcej możliwości terapii, prostszy program lekowy i większy nacisk na wczesne wykrywanie
10.08.2026
Ministerstwo Zdrowia kontynuuje działania na rzecz poprawy diagnostyki i leczenia raka płuca. Priorytetem jest zwiększenie dostępu do nowoczesnych terapii, ich szersze wykorzystanie na wcześniejszych etapach choroby, uproszczenie programu lekowego B.6 oraz dalsze wzmacnianie profilaktyki i wczesnego wykrywania nowotworu.
– Chcemy wykorzystywać wszystkie możliwości, które daje nam dziś medycyna – od profilaktyki i wcześniejszego wykrywania choroby, przez leczenie operacyjne i okołooperacyjne, po nowoczesne terapie. Zależy nam na tym, aby coraz więcej pacjentów mogło być skutecznie leczonych, również z intencją wyleczenia. Dlatego wspólnie z ekspertami rozwijamy rozwiązania, które mają przełożyć się na poprawę wyników leczenia – podkreśla wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk.
Program B.6 - około 40 schematów terapeutycznych
Jednym z głównych elementów zmian jest przebudowa programu lekowego B.6 dotyczącego leczenia raka płuca. Program obejmuje około 40 schematów terapeutycznych stosowanych na różnych etapach choroby. Przygotowana modułowa konstrukcja ma zwiększyć jego przejrzystość, ujednolicić zasady stosowania terapii oraz ułatwić lekarzom kwalifikację pacjentów i interpretację zapisów.
– Wszystkie wprowadzane zmiany mają jeden wspólny cel – ułatwić pacjentom leczenie, a lekarzom pracę. Równie ważne jak dostęp do nowych leków są zmiany organizacyjne, modyfikacje dotyczące stosowania immunoterapii oraz uproszczenie zasad programu lekowego. Program powinien być przyjazny zarówno dla lekarzy, jak i pacjentów, a jego zapisy łatwe do interpretacji i racjonalne m.in. w zakresie wykonywania badań kontrolnych – zwraca uwagę prof. Maciej Krzakowski, kierownik Kliniki Nowotworów Płuca i Klatki Piersiowej Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie, Konsultant Krajowy w dziedzinie Onkologii Klinicznej.
Więcej możliwości leczenia na wcześniejszych etapach choroby
Istotnym kierunkiem zmian jest szersze wykorzystanie nowoczesnych terapii na wcześniejszych etapach raka płuca. Do programu wprowadzono kolejne opcje terapeutyczne, w tym stosowane w leczeniu okołooperacyjnym - przed zabiegiem chirurgicznym lub po nim. Dla części odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów oznacza to możliwość leczenia z intencją radykalną.
– Dziś rak płuca może być leczony skuteczniej. Kluczowe jest, aby właściwy pacjent otrzymał właściwe leczenie na odpowiednim etapie choroby. Temu mają służyć standaryzacja postępowania i zmiany w programie lekowym – mówi prof. dr hab. n. med. Rodryg Ramlau, prezes Polskiej Grupy Raka Płuca.
Wakacje terapeutyczne z możliwością powrotu do leczenia
Jednym z analizowanych rozwiązań są tzw. wakacje terapeutyczne. Mają one umożliwić odpowiednio zakwalifikowanym pacjentom przerwę w długotrwałej terapii przy zachowaniu opieki medycznej oraz możliwości ponownego rozpoczęcia leczenia, jeśli będzie to uzasadnione klinicznie.
Eksperci wskazują, że w przypadku części terapii stosowanych w niedrobnokomórkowym raku płuca kontynuowanie leczenia ponad określony czas nie poprawia jego efektów, może natomiast stanowić dodatkowe obciążenie dla pacjenta.
Wcześniejsze wykrycie zwiększa szanse na skuteczne leczenie
Skuteczność leczenia raka płuca jest ściśle związana z etapem, na którym choroba zostanie rozpoznana. Eksperci wskazują na znaczenie badań z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii komputerowej oraz skracanie czasu od podejrzenia choroby do postawienia diagnozy.
Równie ważna jest właściwa organizacja ścieżki pacjenta, obejmująca dostęp do konsyliów wielodyscyplinarnych i ośrodków dysponujących odpowiednim zapleczem diagnostycznym oraz terapeutycznym. Dalsza standaryzacja postępowania pomiędzy ośrodkami ma pomóc w zapewnieniu pacjentom równego dostępu do optymalnego leczenia niezależnie od miejsca zamieszkania.
Nowe możliwości terapeutyczne nie zmniejszają znaczenia profilaktyki. Ograniczanie palenia tytoniu oraz używania innych wyrobów tytoniowych i nikotynowych, badania przesiewowe, szybka diagnostyka i dostęp do nowoczesnego leczenia pozostają kluczowymi elementami poprawy wyników leczenia raka płuca.
– Zaczynamy w pełni wykorzystywać możliwości, jakie dają nam nowoczesne terapie oraz leczenie okołooperacyjne prowadzone z intencją wyleczenia. Chcemy konsekwentnie wprowadzać rozwiązania, które są potrzebne pacjentom, i wspólnie z ekspertami organizować leczenie tak, aby jak najlepiej wykorzystywać ich potencjał. Jednocześnie nie możemy zapominać o profilaktyce i wczesnym wykrywaniu choroby. Połączenie tych działań daje nam największą szansę na poprawę wyników leczenia raka płuca w Polsce – podkreśla wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk.
Ministerstwo Zdrowia będzie kontynuowało współpracę z konsultantem krajowym, ekspertami klinicznymi, Narodowym Funduszem Zdrowia oraz środowiskiem pacjentów nad rozwiązaniami pozwalającymi lepiej wykorzystać dostępne możliwości diagnostyczne i terapeutyczne.