Komitet Do Spraw
Pożytku Publicznego

4 marca 2026 roku w formule online odbyło się kolejne posiedzenie Grupy roboczej ds. aktywizmu i wolontariatu, które prowadził Przewodniczący Grupy Michał Braun.

Agenda posiedzenia obejmowała trzy główne obszary:

• Międzynarodowy Rok Wolontariatu 2026,
• zmiany w programie Korpus Solidarności,
• omówienie opinii prawnych – w szczególności kwestii ubezpieczeń wolontariuszy i wolontariatu w działalności gospodarczej NGO.

Rok 2026 został ogłoszony przez ONZ jako Międzynarodowy Rok Wolontariatu na rzecz zrównoważonego rozwoju. Podczas spotkania podkreślono powiązania z Agendą 2030 i Celami Zrównoważonego Rozwoju (SDG), w tym znaczenie wolontariatu dla działań humanitarnych, reagowania kryzysowego, budowania odporności społecznej oraz integracji sektorowej.

Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (NIW-CRSO) pełni funkcję krajowego koordynatora. Powołano Komitet Organizacyjny Międzynarodowego Roku Wolontariatu 2026 w Polsce, składający się z około 50 przedstawicieli sektorów publicznych, prywatnych, NGO oraz akademickich. Komitet ma charakter doradczo‑konsultacyjny – jego zadaniem jest wspólne wypracowywanie planu działań i prowadzenie komunikacji międzysektorowej.

Podczas spotkania Grupy omówiono:

• główne założenia ONZ,
• mapę krajów zgłaszających krajowych koordynatorów (focal points),
• obowiązek przygotowania Krajowego Planu Działań, który będzie obejmował:
  • wydarzenia realizowane przez NIW-CRSO,
  • inicjatywy organizacji z Komitetu,
  • inicjatywy samorządowe i instytucjonalne.

Organizacje i samorządy zgłosiły liczne inicjatywy, które mogą zostać włączone do obchodów:

• szkolenia dla wolontariuszy i liderów,
• debaty młodzieżowe,
• targi i fora wolontariatu,
• akcje miejskie – m.in. „Godzina dla Gdańska”, „Tydzień dobroci”,
• międzypokoleniowe inicjatywy FIO,
• wydarzenia sportowe, rajdy, akcje ekologiczne,
• gale wolontariatu – w tym kandydatura Szczecina na galę finałową 5 grudnia.

Jednym z tematów była propozycja ogólnopolskiej kampanii polegającej na wykonaniu 6 godzin wolontariatu w roku 2026. Jej celem jest aktywizacja obywateli, promocja wolontariatu okazjonalnego, a także stworzenie przystępnej formy zaangażowania.

Omówiono także plan ogłoszenia konkursu na 400 inicjatyw po 5 000 zł każda, podział na 4 superregiony oraz wybór operatorów regionalnych. NIW-CRSO oferuje materiały promocyjne do wykorzystania podczas wydarzeń.

Podczas spotkania Grupy omówiono także planowane zmiany w Rządowym Programie Wspierania i Rozwoju Wolontariatu Systematycznego „Korpus Solidarności”.

Nowa, planowana struktura programu obejmie 4 poziomy:

1. Poziom regionalny – kluczowy; partnerzy regionalni otrzymują więcej zadań i wyższe środki.
2. Poziom lokalny – wybierani w regrantingu przez partnerów regionalnych.
3. Poziom krajowy – sieć współpracy NGO i centrów wolontariatu (docelowo przejmują część działań NIW).
4. WOW + koordynatorzy – kontynuacja, uproszczenia.

Kryteria wyboru partnerów:

• konsorcja (łączenie doświadczeń różnych organizacji),
• obowiązek objęcia działaniem całego województwa,
• elastyczne podejście do liczby partnerów lokalnych (wynikające z charakterystyki regionu).

Nowe konkursy możliwe pod koniec 2026 roku, pełne wdrożenie zmian planowane jest w 2027 roku.

Podczas posiedzenia Grupy omówiono także następujące ekspertyzy dotyczące wolontariatu:

Ekspertyza dotycząca działalności gospodarczej NGO:

• Propozycja doprecyzowania ustawy o działalności pożytku publicznego.
• Wskazanie możliwości angażowania wolontariuszy w aktywności odpłatne/gospodarcze.
• Mechanizmy zabezpieczające przed nadużyciami (np. cofnięcie statusu OPP).

Ekspertyza dotycząca ubezpieczeń wolontariuszy:

• „Mała ustawa wypadkowa” nie obejmuje szerokiego spektrum szkód.
• Potrzebna jest aktualizacja przepisów, m.in.:
  • doprecyzowanie definicji trwałego uszczerbku,
  • rozszerzenie zakresu ochrony,
  • obowiązek umowy pisemnej/elektronicznej pierwszego dnia wolontariatu,
  • uproszczenie procedur wypadkowych,
  • rozważenie osobnego systemu ubezpieczeń wolontariuszy.

W trakcie obrad poproszono o analizę drugiej ekspertyzy przez prawników lub osoby z doświadczeniem BHP i prawa pracy.

Pozostałe tematy spotkania obejmowały m.in.:

• informacje nt. Strategii rozwoju społeczeństwa obywatelskiego,
• Forum Wolontariatu we wrześniu połączone z konferencją doroczną (ok. 600 osób) będzie kluczowym wydarzeniem w 2026 roku.

Kolejne spotkanie Grupy planowane jest w kwietniu br.